Roli bariery lipidowej nie da się zrozumieć w oderwaniu od struktury samego naskórka. Na potrzeby tego wpisu wystarczy wiedzieć, że naskórek zbudowany jest z komórek ułożonych warstwowo w tzw. rzędy. Tam, gdzie skóra jest cienka, naskórek ma około 20-30 rzędów komórek, tam gdzie jest gruba – rzędów bywa 150 i więcej.

 

Pod kątem czynnościowym mówimy o czterech warstwach, z których wszystkie oprócz jednej, tej najgłębszej, są wielorzędowe. Najgłębsza warstwa zwana podstawną jest pod tym kątem wyjątkowa, bo jako jedyna zbudowana z pojedynczego rzędu komórek. Komórki tej warstwy ulegają ciągłym podziałom, po czym zaczynają stopniowo przesuwać się ku górze, aby w końcu ulec złuszczeniu.

 

Gdy więc patrzymy na naskórek w powiększeniu, widzimy dziesiątki rzędów komórek na różnych etapach rozwoju. W miarę jak migrują ku górze, zmieniają swoją budowę i funkcję.

 

Najbardziej zewnętrzna warstwa to tzw. warstwa rogowa, z którą bezpośrednio związana jest bariera lipidowa – rodzaj spoiwa, które uszczelnia przestrzenie między komórkami tej warstwy. Zbudowana w całości z lipidów skutecznie odgradza komórki głębszych warstw od środowiska zewnętrznego i zapobiega utracie wody.

 

Budowę bariery lipidowej bardzo dobrze wyjaśnia model „cegieł i zaprawy”, którym i my się posłużymy. Jeśli wyobrazimy sobie naskórek jako mur, komórki warstwy rogowej to „cegły. Aby powstała integralna, szczelna struktura potrzeba jeszcze „zaprawy”. Rolę spoiwa międzykomórkowego pełni tu macierz lipidowa. Wypełnia ona szczelnie przestrzenie między komórkami, a funkcjonalnie stanowi główną barierę fizyczną dla wody i ciał obcych, określaną właśnie jako bariera lipidowa.

 

Z kolei na powierzchni naskórka lipidy macierzy mieszają się z wodą (woda pochodzi z wydzielin gruczołów potowych i łojowych oraz metabolitów bytujących na skórze mikroorganizmów). W ten sposób powstaje płaszcz hydrolipidowy.

 

Zwyczajowo terminów bariera lipidowa i płaszcz hydrolipidowy używa się zamiennie, choć nie są one tożsame. Obie bariery różnią się lokalizacją, składem chemicznym i funkcją.

 

Bariera lipidowa:

 

➢ wypełnia przestrzenie między komórkami i jako substancja jest wytworem tychże komórek,

 

➢ pod kątem chemicznym składa się wyłącznie z frakcji tłuszczowej (ceramidów, cholesterolu, wolnych kwasów tłuszczowych),

 

➢ jest pozbawiona frakcji wodnej,

 

➢ dzięki takiej budowie chemicznej chroni przed ucieczką wody z głębszych warstw skóry.

 

Płaszcz hydrolipidowy:

 

➢ to zewnętrzna warstwa, „film” powlekający powierzchnię naskórka,

 

➢ jest mieszaniną lipidów naskórkowych, lipidów pochodzących z sebum oraz wody i elektrolitów,

 

➢ ma formę emulsji (frakcja wodna + frakcja tłuszczowa),

 

➢ jego rolą jest przede wszystkim utrzymanie kwaśnego pH skóry (ok. 4,5–5,5).

 

W odróżnieniu od płaszcza, bariera lipidowa powstaje niezależnie od pracy gruczołów łojowych. Ilość i jakość lipidów zależy wyłącznie od komórek naskórka. W praktyce oznacza to, że:

 

➢ bariera ta cały czas odnawia się od środka,

 

➢ zaburzona regeneracja naskórka może skutkować uszkodzeniem bariery.

 

Pełna wymiana komórek naskórka trwa średnio 28 dni. W tym czasie dochodzi również do całkowitej wymiany lipidów tworzących spoiwo międzykomórkowe. Czasami jednak z różnych przyczyn odnowa komórkowa przebiega wolniej lub proces ten jest na jakimś etapie zaburzony (sytuacja dość częsta w AZS). W takich przypadkach mogą powstawać lipidy o zmienionej strukturze, co prowadzi do nieszczelności bariery. Uszkodzenie bariery lipidowej jest poważniejsze niż naruszenie płaszcza, a jej odbudowa z reguły trwa dłużej.

 

Z drugiej strony, jeśli nie mamy do czynienia z AZS, zaburzenia bariery i płaszcza niemal zawsze występują jednocześnie. Ponieważ obie struktury są od siebie zależne, powstaje swoisty efekt domina. Gdy jedna warstwa zostaje osłabiona, druga przestaje działać prawidłowo Z jednej strony brak płaszcza obciąża barierę, bo musi ona przejąć na siebie całą funkcję ochronną (co z czasem może prowadzić do rozszczelnienia). Z drugiej strony uszkodzona bariera oznacza brak składników strukturalnych płaszcza. Ponadto płaszcz utrzymuje kwaśne pH skóry, które jest niezbędne, aby spoiwo międzykomórkowe formowało się prawidłowo.

 

Z powodu tego typu synergii w dermatologii coraz rzadziej rozdziela się te dwa pojęcia, a coraz częściej stosuje wspólne określenie bariera hydrolipidowa.

Uszkodzona bariera lipidowa prowadzi do ucieczki wody z głębszych warstw skóry i jej silnego przesuszenia, co objawia się zaczerwienieniem, dyskomfortem (pieczenie, swędzenie kłucie, szczypanie), suchością, trądzikiem i stanami zapalnymi. Skóra reaguje palącymi czerwonymi plamami na zmiany temperatury, wiatr, dotyk. Staje się szorstka, matowa, może miejscami się łuszczyć, po kontakcie z wodą pojawia się wyraźne uczucie ściągnięcia. Przez nieszczelną barierę łatwiej wnikają bakterie, co prowadzi do bolesnych zmian skórnych.

 

Z reguły nadreaktywność i zmiana w wyglądzie skóry pojawiają się nagle. Zmiany zapalne mogą mieć zmienne nasilenie. Gdy przejdą w postać przewlekłą, dyskomfort jest ciągły. Skóra staje się czerwona, bolesna i wrażliwa nawet, gdy nie używasz żadnych kosmetyków. Tym, co aktywuje proces zapalny, jest nieprawidłowy skład lipidów spoiwa międzykomórkowego.

 

Zdaniem fizjologów za kondycję skóry aż w 80 procentach odpowiada styl życia. Jej stan jest szczególnie ściśle powiązany z poziomem stresu – podkreślają eksperci.

 

Przy utrzymującym się stresie układ odpornościowy staje się nadaktywny, co prowadzi do przewlekłych stanów zapalnych. Podwyższony poziom kortyzolu hamuje produkcję kolagenu, który jest niezbędny dla odbudowy struktury skóry. Spowalnia również syntezę lipidów, bez których skóra staje się bezbronna. W konsekwencji procesy naprawcze zachodzą nawet dwa razy wolniej.

 

Biozgodność składników kosmetyku ze skórą oznacza, że skóra uznaje je za własne. W biozgodnej formule muszą znaleźć się substancje, które zarówno pod względem budowy, jak i funkcji naśladują te naturalnie obecne w skórze. Kosmetyki o wysokim stopniu biozgodności rzadziej uczulają. Skóra lepiej je toleruje i bardzo chętnie wchłania, co przekłada się na skuteczność. Dobry krem barierowy powinien odzwierciedlać skład naturalnego spoiwa międzykomórkowego. Naskórek wytwarza ceramidy, których nie ma w żadnej innej tkance organizmu. Oprócz ceramidów macierz lipidową budują wolne kwasy tłuszczowe i cholesterol w określonych proporcjach.

 

Formuła Barrier Restore 1:1:3 odwzorowuje naturalny stosunek tych lipidów w spoiwie międzykomórkowym. Na 1 część kwasów tłuszczowych i 1 część ceramidów przypadają 3 części cholesterolu. Kwasy tłuszczowe są niezbędne do prawidłowego formowania przestrzennej struktury bariery, ceramidy strukturalnie pełnią rolę cementu komórkowego, a czynnościowo zapewniają odpowiednie nawilżenie i zapobiegają nadreaktywności skóry. Cholesterol stabilizuje strukturę bariery. Proporcja 1:1:3 jest optymalna, aby procesy odbudowy mogły przebiegać sprawnie.

 

Formuła kremu zawiera również dodatkowe składniki: ekstrakt z pestek daktyli, awenantramid (pozyskiwany drogą syntezy, lecz wzorowany na awenantramidach naturalnie występujących w ziarnach owsa) oraz egzopolisacharydy morskie. Działają one przeciwzapalnie, przeciwświądowo, redukują zaczerwienienia.

 

Krem Wzmacniający Barierę Lipidową 1:1:3 Clinical Solutions™ można łączyć z innymi produktami Mary Kay. Dodaj go do swojej rutyny pielęgnacyjnej bezpośrednio przed aplikacją kremem nawilżającym. Tak stosowany krem Wzmacniający Barierę Lipidową 1:1:3 Clinical Solutions™ przyniesie ulgę skórze suchej, wrażliwej, zaczerwienionej i podrażnionej. Odbudowuje barierę ochronną skóry i pomaga jej wrócić do równowagi. Formuła jest bezzapachowa, nie zatyka porów. Została przetestowana dermatologicznie pod kątem podrażnień i alergii. Jest odpowiednia również dla skóry wrażliwej. O szczegóły pytaj Konsultantkę Mary Kay.